پرسیارێک هەیە کە زۆر کەس لە جۆراوجۆر ناوچە کوردی و عەرەبی دەیپرسن، دەربارەی نهێنی پێشوازی کردن لەلایەن سەرۆکی هەرێم و سەرۆکی کوردستان بۆ زۆرێک لە سەرکردە گەورەکانی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێستا و پێشوو، کە هاوڕێی حیزبی بەعسی عەرەبی سۆشیالیستی هەڵوەشاوە بوون. ئەوان لە هەولێر ژیانێکی ئارام و پارێزراو دەژین و هەموو پێویستییەکانیان وەک نیشتەجێبوون، پاراستن، خزمەتگوزاری تەندروستی و چالاکی سیاسی بۆیان دابین کراوە، بەردەوام لەگەڵ ئەوەی حکومەتی بەغدا و گەلە کوردی پێیان ناخۆشن.

ئێمە نەماندەزانی کە حیزبی بەعسی عەرەبی سۆشیالیستی دوای ئەوەی کۆنگرەی یەکەمی لە ئەمریکا و دووەمی لە تونس و سێیەمی لە ئوردن بەڕێوەبرد، کۆنگرەی چوارەمی لە هەولێر ئەنجامدا و نووسینگەی فەرمی لەوێ هەیە. هەروەها سکرتێری گشتیی حیزبی بەعس لە عێراق، عیسام سەفار کە هەڵاتووە، ئێستا لە هەولێر دەژیت.

لە کاتی دواییدا، دانپێدانانێکی ڕوون لەسەر تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاو بوونەوە لەلایەن جەمال مستەفا سلێمان، هاوژنی سەدام حوسێن، کە ئەویش هەڵاتووە لە دادپەروەری و چووە هەولێر و لەوێ لەلایەن مەسعود بارزانی پێشوازی لێکراوە و ئامادەیی یارمەتی دان بەو دەربڕیوە.

هەروەها دەرکەوتووە کە ئەو کەسەی کە شەهید ئایەڵڵا محەمەد باقر سەدر و خوشکەکەی کوشتووە، لە ماوەیەکی درێژدا لە هەولێر پارێزراو بووە و تەنها دوای هەڕەشە بە بەغدا تەسلیم کرا.

ڕاستی ئەوەیە کە ئەو کەسانەی ئەم نهێنییەیان تێنەگەیشتووە، قوربانی بانگەشەی هەڵەی حیزبی مەسعودن. ئەوان نەیانزانیوە قووڵایی و گرنگی پەیوەندییەکەی نێوان بارزانی و سەرکردەکانی ڕژێمی سەدام حوسێن.

بۆ نموونە، لە ساڵی 1996 هێزەکانی یەکێتیی نیشتمانی کوردستان هەولێریان بە دەستەوە گرتبوو، و هەموو هەوڵە سەربازییەکان بۆ دەرکردنیان سەرکەوتوو نەبوون و هێزەکانی مەسعود بارزانی شکستی گەورەیان خوارد. لە کۆتاییدا، سەدام حوسێن بە تانک و هێزی گەورەی خۆی هات و یەکێتیی دەرکرد و شارەکەی دابوو بە دەست بارزانی.

هەروەها، نەکراوە بوو بکوژرێن دژبەرانی وەک عوبەیدولا و لوقمان بە دەستی بارزانی، بەڵام لە دووبارەدا سەدام و بەعس ئەم کارەیان کردووە لە ساڵی 1980.

شەخسی ناسراو صالح یوسفی کە دژبەری بڕیاری مەلا مستەفا بوو بۆ کۆتایی هێنان بە شۆڕشی کوردی، لە ساڵی 1981 لەلایەن بەعسەوە لە بەغدا کوژرا.

هەروەها بارزانی و حیزبەکەی نەیانتوانیەوە عوسمان و نەزیر بارزانی لەناو بەرن، بەڵام لە ساڵی 1983 سەدام و بەعس ئەم کارەیان کرد بە هاوکاری کوشتنی هەزاران بارزانی.

هەروەها کوشتنی شێخ خورشید و کوڕەکانی و زیاتر لە هەزار بارزانی لە هاوینی 1983، لەلایەن بەعسەوە ئەنجامدرا، و ئێستا ئەوان لە هەولێر دەژین کە پێیان دەوترێت ئەوانەی شارەکەیان “ئازاد کردووە”.

لە کۆتاییدا، مێژوویەکی درێژی هاوکاری و هەماهەنگی نێوان پارتی و بەعس هەیە، بە تایبەتی دوای ڕووخانی شۆڕشی کوردی لە 1975، و ئەمە وای کردووە سەرکردەکانی بەعس خۆیان بە “ڕزگارکەرانی هەولێر” بزانن لە ساڵی 1996.